Minnertsga loopt niet warm voor Leeuwarden 2018

aardappelDe Meinardswei, de doorgaande weg door Minnertsga die Franeker en Sint Annaparochie met elkaar verbindt. Ook een half jaar geleden het vertrekpunt van een partij pootaardappels om de Europese Culturele Hoofdsteden van 2018, Leeuwarden en Valletta in Malta met elkaar te verbinden. Pootaardappels in jute zakken uit Nederland vertrokken met vrachtwagens van de loods van aardappelteler Maatschap Schuiling naar Malta om daar tot wasdom te komen. Begin april keerden de aardappels met gedichten uit Malta terug naar Nederland om op de Leeuwarder weekmarkt en in verschillende supermarkten verhandeld te worden.

Maar in Minnertsga is er geen spoor te vinden van een teruggekeerde aardappel of een gedicht uit Malta. Alsof de Culturele Hoofdstad niet bestaat. In de lokale supermarkt liggen de aardappels in de stalen rolcontainers. De Doré, de Eigenheimer, de Nicola en uiteraard ook de lokale Bildtstar, ze liggen er allemaal op de klant te wachten. Wat opvalt is dat de aardappels in plastic zijn verpakt. Dus niet in de jute zak, voorzien van een gedicht uit Malta. “We zijn niet geselecteerd door de organisatie als verkooppunt”, zegt eigenaar Klaas Wiersma van de gelijknamige supermarkt. “Dat is natuurlijk wel extra vreemd in de wetenschap dat ze hier in het dorp zijn ingeladen. Aan de andere kant zijn wij maar een kleine speler op de markt.”

Gemeentelijke fusie belangrijker

Het lijkt alsof de fusie tussen de gemeenten Het Bildt, Franekeradeel en Menameradiel de gemoederen in Het Bildt meer bezighoudt dan de activiteiten rond de Culturele Hoofdstad in hetzelfde jaar. In 2013 werd Leeuwarden benoemd tot Culturele Hoofdstad van Europa 2018. 2018 leek toen nog mijlenver weg. Leeuwarden 2018 draait niet alleen om de Friese hoofdstad. De hele provincie moet meeprofiteren van het succes van de Culturele hoofdstad. Met Leeuwarden als blikvanger verwacht de organisatie dat alle Friese dorpen de schouders eronder zetten. Gemeenten, bedrijven, scholen, verenigingen. Iedereen moet een steentje bijdragen aan het succes van Leeuwarden 2018. Maar nu is het opeens al 2016. Nu de tijd begint te dringen, is het nog maar de vraag of iedereen er wel klaar voor is?

“Er staan voor volgend jaar al activiteiten gepland rond de gemeentelijke fusie”, vertelt wethouder Boukje Tol van Cultuur. “Zo zijn er plannen voor een groot openluchtspel in Minnertsga.” Tijdens een presentatieavond eind maart 2016 kregen initiatiefnemers de gelegenheid om hun plannen in het kader van de Culturele Hoofdstad 2018 te presenteren. ’Santiago aan het Wad’, de omgekeerde pelgrimsroute van Santiago naar de Zwarte Haan is één van de projecten. Daarnaast zijn er voorstellen voor feesten in onder andere Oude Bildtdijk en de Westhoek. Het meest bekende voorstel is De Bildtse Aardappelweken. Mede vanuit dit al bestaande project is de aardappeluitwisseling met Malta tot stand gekomen.

Minimale betrokkenheid

Meinhardskerk
De Meinhardskerk in het hart van Minnertsga

Wietse Schuiling van maatschap Schuiling verwacht niet veel van Minnertsga in het kader van Leeuwarden 2018. “Binnen de ondernemersvereniging is er nog niet over gesproken”, vertelt hij. “Als er hier iets gebeurt, zal het lokaalgericht zijn op de inwoners van Minnertsga zelf. Concrete ideeën heb ik daarover nog niet.” Minnertsga is volgens Schuiling geen magneet voor toerisme. Daarvoor kijkt Schuiling over de dorpsgrenzen heen. “Ik zal zelf via groothandel Agrico met andere partijen in Oudebildtdijk gaan samenwerken in het kader van de Bildtse Aardappelweken”, vertelt hij. “We zullen daar wel weer ‘de langste eettafel van Nederland’ organiseren en misschien ook wel een project met kunst op een boerderij.”

 

Het lijkt erop dat er maar weinigen betrokken zijn bij Leeuwarden 2018. Maar dat is volgens Patricia Klomp niet terecht. Klomp is hoofd van het informatiebureau van Leeuwarden 2018. “Het is absoluut niet zo dat een klein groepje betrokken is. De groep is veel groter dan men denkt”, meldt ze gedecideerd. Het Culturele Hoofdstadjaar wordt volgens haar georganiseerd door talloze (culturele) organisaties, bedrijven, zzp’ers, onderwijsinstellingen, zorg – en welzijnsorganisaties, overheden en burgers. Niet alleen in Friesland, maar in heel Nederland en ook in het buitenland. “Dat doen zij vooral omdat zij zelf kansen zien en het zelf belangrijk vinden te participeren in Culturele Hoofdstad”, stelt Klomp.

Er is dus voldoende enthousiasme volgens Klomp. Maar in het Bildt lijkt de boel nog niet op gang te komen. Tot in het voorjaar leken alleen de Aardappelweken op de agenda te staan. “Maar er waren wel degelijk plannen”, vertelt wethouder Boukje Tol van Cultuur. “Initiatiefnemers mochten eind maart tijdens de presentatie-avond hun ideeën presenteren. We kijken of er potentie in zit en we proberen ze verder te helpen.” Tol kijkt daarbij ook zeker naar de toekomst. “In 2018 fuseert het Bildt met de andere gemeenten. We proberen voor Leeuwarden 2018 een gezamenlijke culturele agenda te maken om zo ook de nieuwe gemeente goed op de kaart te zetten. De projecten moeten daar wel binnen passen.”

 

Nul ideeën uit Minnertsga

Opvallend genoeg speelt Minnertsga geen rol in de ingediende voorstellen voor Leeuwarden 2018. “Ik kijk wel uit naar 2018”, vertelt dorpsbewoner Oege van der Mossel enthousiast. “Ik hoopte dat we hier in Minnertsga ook een aantal voorstellingen zouden kunnen zien.” De gepensioneerde rijksambtenaar herinnert zich Simmer 2000 nog als de dag van gisteren. “Toen waren hier grote openluchtspelen. Er waren toen zeker 150 vrijwilligers in touw.”

Van der Mossel wijst naar de overkant van het dorp. “Ze bouwden daar zelfs een kasteel. Speciaal voor het openluchtspel. Het was een initiatief vanuit de gemeenschap zelf. Veel geëmigreerde boeren uit Minnertsga keerden terug en we wilden onze oude dorpsgenoten hartelijk ontvangen”, blikt Van der Mossel terug. “Bij de Culturele Hoofdstad 2018 mis ik dat gevoel. Het is meer aan instellingen en verenigingen opgelegd vanuit de provincie. Dat draagvlak ontbreekt nu”, vindt het oud-bestuurslid en vrijwilliger van voetbalvereniging Minnertsga.

“Dan hebben deze verenigingen het niet goed begrepen”, reageert Klomp op de stelling dat de organisatie van bovenaf dingen oplegt. Ze geeft aan dat het informatiebureau partijen niet vraagt om mee te doen. Het bureau faciliteert enthousiaste initiatieven en probeert deelnemers daarmee verder op weg te helpen. “Voor iedereen is plaats om mee te doen, mits men dat zelf wil”, vertelt Klomp. “Wij bieden ons aan bij iedereen die mee wil doen of daar vragen over heeft.” Vanuit de Friese mienskip zijn alleen al meer dan 700 projecten ingediend volgens Klomp. “Niet omdat wij dat vragen, maar omdat mensen dat zelf belangrijk vinden”, benadrukt ze. “Niets wordt dus top-down georganiseerd, maar alles ontstaat bottom up.”

Passiviteit heerst

mfa
De Doarpsfinne

De inwoners van Minnertsga weten zich blijkbaar geen raad met Leeuwarden 2018. Ondanks dat het dorp een zeer actief verenigingsleven kent, zijn de inwoners nog niet in actie gekomen. Tijdens Simmer 2000 was de bevolking uitermate actief. Oege van der Mossel refereerde naar de grote openluchtspelen. Ook bij de ontwikkeling van het multifunctionele centrum De Doarspsfinne en een groot parkeerterrein sloeg het dorp volgens wethouder Tol de handen ineen. “Minnertsga is een dorp dat vaak juist zelf in actie komt”, zegt Tol. “Daardoor staat het dorp model voor andere dorpen.” Maar juist nú, nu Leeuwarden 2018 vraagt om actieve deelname door de dorpen, blijft het stil in Minnertsga.

 

“Zelf heb ik er helemaal niets mee”, zegt de blonde vrouw achter de kassa in de plaatselijke supermarkt. Volgens haar doet het dorp inderdaad niet veel aan het project. “Mijn dochter zit hier op de basisschool”, vertelt ze. “Maar ook daar gebeurt niets.” Ze ontkent dat de inwoners van Minnertsga een aversie hebben tegen het grote Leeuwarden. “Maar ze zijn wel meer op Franeker en Harlingen gericht”, zegt ze daarover. “Tegen de tijd dat het 2018 is, verwacht ik wel dat mensen enthousiast zullen worden. Zo zijn ze hier wel.”

Ook postbezorger Tryntsje Klaver merkt eigenlijk niets van het aanstaande evenement in 2018. Niet tijdens haar dagelijkse postronde door Minnertsga, maar ook niet bij de Christelijke Muziekvereniging Oranje, waar ze lid van is. “Het is vooral iets Leeuwarders. Er zal vast nog wel een uitnodiging volgen. Dan komen we als vereniging wel in actie”, waarmee ze bevestigt dat de door de organisatie veronderstelde pro-activiteit in Minnertsga zeker niet aanwezig is. Klaver weet wel dat er elders in het Bildt nog het aardappelproject is. “Maar dat is helemaal aan de andere kant in Oudebildtdijk. Minnertsga heeft daar niets mee.”

Opstartproblemen in de provincie

De passiviteit gold eerder ook voor de lokale overheden. Het duurde even voordat het Bildt en de andere Friese gemeenten overtuigd waren van de goede bedoelingen van de organisatie van Leeuwarden 2018. Er bestond in de provincie de vrees voor een Leeuwarder feestje. “Maar een gesprek tussen de organisatie en de Vereniging van Friese Gemeenten werkte verhelderend. Alle neuzen in de provincie wijzen nu dezelfde kant uit”, vertelt wethouder Tol. De gemeente gaat er nu vol tegenaan, maar verwacht wel support van de organisatie, zodat de activiteiten een werkelijke rol krijgen binnen Leeuwarden 2018. Wethouder Tol kijkt ook verder dan 2018. “Projecten, die we ondersteunen, moeten toekomstbestendig zijn en echt iets opleveren”, zegt ze. “Het mag niet zo zijn dat na 2018 alles ophoudt.”

“Haak aan op bestaande projecten”

“Wij hebben als Doarpswurk best moeite gehad onze weg richting Leeuwarden 2018 te vinden”, bekent Jan Hendrik Jansen. Jansen is directeur van Stichting Doarpswurk. Doarpswurk adviseert en ondersteunt dorpshuizen, dorpsbelangen en andere burgerinitiatieven in Friesland. “Ik ben lid geworden van de redactieraad van één van de projecten ‘De Reis’ binnen Leeuwarden 2018”, vertelt Jansen. “Van daaruit hebben we vanuit het netwerk Duurzame Dorpen ook een project ingebracht, ‘De Skelling‘. Dit project betreft een lokale munt.” Met deze munt kunnen bezoekers betalen in dorpen die bij ‘De Reis’ zijn aangesloten.

Het Bildt steekt in tegenstelling tot een aantal andere gemeenten, zoals Súdwest-Fryslân en Weststellingerwerf,  geen extra geld in Leeuwarden 2018. “We zijn een kleine gemeente”, licht wethouder Tol toe. “We hebben daar geen geld voor. Alle activiteiten zullen wij inpassen in het huidige gemeentelijke budget voor cultuur.” Dat past volgens haar ook goed in de nieuwe maatschappelijke tendens en de rol van de mienskip daarbinnen. Vroeger bedacht de gemeente iets volgens de wethouder en werden bewoners daar pas later bij betrokken. “Tegenwoordig gaat dat precies andersom”, zegt Tol. “Het uitgewerkte idee komt nu uit de mienskip. En wij kijken hoe we verder kunnen helpen. Niet met geld, maar juist met mankracht of andere organisatorische faciliteiten.”

Volgens Patricia Klomp van het informatiebureau Leeuwarden 2018 heeft wethouder Tol de boodschap voor de dorpen in Friesland goed begrepen: “De dorpen kunnen dus op steun rekenen, maar niet op geld van de organisatie.” Of gemeenten zelf extra willen investeren is volgens Klomp aan de gemeenten zelf om te beslissen. Alhoewel uit haar woorden valt op te maken dat een extra investering wel lonend kan zijn. “Gemeentebesturen kunnen die ideale invulling prima zelf bepalen”, zegt ze. “Ze zijn zich terdege bewust van het feit dat zij door te investeren in activiteiten binnen hun gemeente een kans aangrijpen hun gemeente een boost te geven op sociaal, maatschappelijk en economisch niveau.”

Minnertsga profiteert niet mee

De eigenaar van Eetcafé De Hoeke denkt dat Minnertsga niet zo enorm van het evenement zal profiteren. “Ik vind de Culturele Hoofdstad 2018 een geweldig evenement”, zegt Huub van der Akker. “Ik hoop ook dan het een succes wordt en dat het Friesland op de kaart zet in Europa.” Over de rol van Minnertsga is de horecaondernemer duidelijk, net als eigenlijk iedereen in Minnertsga. “Leeuwarden is belangrijk. En grotere plaatsen als Franeker en Harlingen hebben de toerist wel iets te bieden”, zegt hij. Daar zou hij de toerist aan het einde van de dag met een lekker aardappelgerecht verwelkomen. “Maar Minnertsga is niet meer dan een pleisterplaats tijdens een fiets- of wandeltocht.”

“Koppel project aan maatschappelijke ontwikkelingen”

“Sluit aan bij wat er al leeft in dorpen”, luidt het advies van Jan Hendrik Jansen van Stichting Doarspwurk, aan de Friese dorpen die hun weg proberen te vinden in Leeuwarden 2018. “Heel veel initiatieven die in dorpen door burgers zelf worden georganiseerd, kunnen met enige creativiteit verbonden worden aan Leeuwarden 2018.” Ook zijn er volgens Jansen kansen om de huidige maatschappelijke ontwikkelingen aan het project te koppelen. “Doe bijvoorbeeld iets met het thema  ‘de Reis’ en de vluchtelingenproblematiek”, geeft hij als voorbeeld. “Dat is veel groter dan nu één projectje.” Maar of Leeuwarden 2018 werkelijk van de grond komt, hangt volgens hem grotendeels van de initiatiefnemers in de dorpen zelf af.

In Minnertsga lijkt de urgentie om in actie te komen op dit moment nog te ontbreken. “Ik volg Culturele Hoofdstad wel via Facebook”, vertelt Klaas Wiersma van Supermarkt Wiersma. “Maar mijn acties zijn meestal ad hoc. Ik plan mijn acties meestal maar een paar maanden vooraf.” Ook wil Wiersma wel aansluiten bij een initiatief. Het thema ‘aardappel’ ziet hij zelf niet zo zitten. “Ik heb zelf niets met aardappels”, vertelt Wiersma. “Ik sluit me liever aan bij een activiteit waar ik meer affiniteit mee heb. Ook zullen wij we in de winkel in 2018 met acties en aanbiedingen in het kader van de Culturele Hoofdstad komen.”

De Bildstar als goudmijn

wp-1464867808164.jpgDe aardappel zou dus mogelijkheden scheppen voor Minnertsga. De Bildtse Aardappelweken bestaan al. Ook is de Bildtstar het exportproduct van de gemeente en Minnertsga was ten slotte het vertrekpunt van de poëtische aardappels naar Malta. “We hebben verder nog niets met de Culturele Hoofdstad gedaan”, geeft Wietse Schuiling toe. “We wachten af wat onze groothandel Agrico doet. Ze zijn ook sponsor van De Bildtse Aardappelweken. Als zij iets willen, doen wij mee. Daarom waren wij ook leverancier van de pootaardappels naar Malta.”

Het aardappelproject leverde Schuiling buiten de publiciteit geen extra geld op. Ook in Minnertsga zelf ontbreekt het volgens hem aan daadwerkelijke mogelijkheden om geld te verdienen aan Leeuwarden 2018. “Als we met de ondernemersvereniging iets doen, dan zal dat vooral lokaalgericht zijn”, licht hij toe. “Minnertsga spreekt de buitenwereld niet aan. Onze bijdrage hier is vooral een gebaar om de leefbaarheid in het dorp in stand te houden.”

“De mienskip betrekken bij de aardappelteelt”

Wat kun je dan wel als aardappelteler met Leeuwarden 2018? “Met een bekende patatzaak in Leeuwarden een deal sluiten voor lekker verse, traditionele friet met schil en vers gesneden”, is een idee, dat direct bij Thamara Kloosterman opkomt. Kloosterman is marketingadviseur bij HZPC in Joure. Dit bedrijf is het grootste aardappelhandelshuis ter wereld. “We doen zelf niet mee aan Culturele Hoofdstad”, zegt Kloosterman. “We leveren aan de groothandel en winkels. Niet direct aan de consument.” Dan schiet haar nog een idee te binnen. “Culturele hoofdstad staat in het teken van de mienskip. Kun je het telen hierbij betrekken? Of kunnen ze een mooie deal sluiten met de voedselbank?”

Buiten Minnertsga in Oude Bildtzijl weten ze wel hoe ze zich moeten verkopen in het kader van Leeuwarden 2018. Pypskoft XL is de verzamelnaam van de activiteiten die in het dorp plaatsvinden. Daar zal de aardappel wel een rol spelen binnen het Project 740. “Project 740 is een dorpsportret van het eigenzinnige 740 inwoners tellende Friese dorp. Ik zoek daarbij ook de samenwerking met een aardappelteler om beelden te maken”, vertelt fotografe Baukje Venema. “Project 740 maakt op dit moment onderdeel uit van een grotere tentoonstelling in MartiniPlaza in Groningen. Dat is @ard.app.el, rondom het thema De aardappeleters van Vincent van Gogh.”

Alleen lokale mogelijkheden

doarspfinne
Een koor oefent in de grote zaal van ‘De Doarspfinne’

 

De meest intensieve samenwerking in Minnertsga zelf is te vinden in De Doarpsfinne. Het multifunctionele centrum vervangt sinds ruim een jaar het oude dorpshuis. De voetbalclub, de kaatsvereniging, de volleybalclub en een aantal koren hebben er hun vaste plek. “We zijn net een jaar hier bezig en we hebben de zaken nu aardig op orde”, zegt voorzitter van de Doarpsfinne, Wim Dijkstra. “Met Leeuwarden 2018 zijn we eigenlijk nog helemaal niet bezig.” Toch ziet hij wel mogelijkheden. “We werken vaak samen met Eetcafé De Hoeke hier in het dorp”, vertelt Dijkstra. “We hebben samen al eerder een Nieuwjaarsfeest en een Jamsessie georganiseerd. We zullen elkaar vast wel weten te vinden om hier in De Doarpsfinne wat te gaan organiseren.”

Ook voor de horecaondernemers buiten Leeuwarden liggen er volop kansen volgens Corné van der Erve. Van der Erve is voorzitter van de Koninklijke Horecabond afdeling Fryslân “Het is de opzet dat heel Friesland er plezier van gaat hebben en dat het voor heel Friesland een feestje gaat worden”, zegt hij. “Ook in de dorpen staan vele evenementen gepland, als we de organisatie van Leeuwarden 2018 mogen geloven.” Het is volgens Van den Erve dan aan de plaatselijke ondernemer om daar weer op in te spelen en aansluiting te zoeken bij de lokale evenementen. “Hoe beter onze gasten in 2018 ontvangen worden, hoe meer gasten er zullen terugkomen.”

In Minnertsga is er voor Eetcafé De Hoeke nog geen mogelijkheid om aan te sluiten op een bestaand lokaal evenement. Eigenaar Van den Akker verwacht ook wel dat hij samen met Wim Dijkstra van De Doarpsfinne in 2018 wat gaat organiseren. “Als er een in De Doarpsfinne een evenement is, dan ondersteunen wij dat altijd met onze catering”, vertelt hij. “We sluiten dan onze eigen deuren om zoveel mogelijk bezoekers naar het evenement te trekken.” Over de aard van het evenement denkt Van den Akker in eerste instantie aan muziek. “Maar uiteraard is ook een workshop met de aardappel als middelpunt een mogelijkheid”, beaamt hij. “Je kunt daarbij inderdaad denken aan verse friet bakken of samen andere aardappelgerechten maken.”

Een lokale collega van Schuiling even verderop heeft helemaal geen hoge verwachtingen van Leeuwarden 2018. “Ik teel aardappels voor de groothandel en ik verkoop zelf een beetje”, zegt de boer, die zijn naam liever niet in de media terugziet. Hij is heel duidelijk over de Culturele Hoofdstad, wanneer wij hem op zijn erf spreken op de hoek van de doorgaande weg net buiten de bebouwde kom van Minnertsga. “Ik heb helemaal niets met die Culturele Hoofdstad. En volgens mij leeft het ook niet in het dorp”, lacht hij. “Een aardappel uit Minnertsga. Daar zit toch geen enkele Europeaan op te wachten?”

Lees ook:

De Hoeve: klein, dapper en cultureel

Intussen in Valletta…….

Volk draagt Friezenreünie

Initiatieven van de mienskip hullen zich in mist

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s